Świętujemy stulecie Powstań Śląskich!

Adam Kocur

Adam Kocur urodził się 1 maja 1894 roku w Kuźni Raciborskiej. Pochodził z rodziny rolniczej o bogatych tradycjach – jego ojciec, Franciszek zakładał Dom Polski „Strzecha” oraz zasiadał w radzie nadzorczej raciborskiego Banku Ludowego. Przez lata współpracował także ze znanymi działaczami narodowymi: Bronisławem Koraszewskim, Adamem Napieralskim, Józefem Rostkiem czy Wojciechem Korfantym.

Po ukończeniu szkoły ludowej przeniósł się do gimnazjum w Raciborzu, tam też wstąpił do tajnego Towarzystwa im. Tomasza Zana, młodzieżowej organizacji niepodległościowej działającej na terenie zaboru pruskiego. Towarzystwo powstało jako wyraz sprzeciwu wobec germanizacji i wynaradawiania Polaków w Wielkopolsce, na Śląsku i Pomorzu.

Po zdaniu matury przeniósł się do Wrocławia, gdzie w 1912 roku rozpoczął studia teologiczne. Nie przestał działać w polskiej konspiracji. Początkowo wstąpił do Grupy Narodowej, a następnie do Związku Akademików Górnoślązaków, podporządkowanego Związkowi Młodzieży Polskiej „Zet”, międzyzaborowej endeckiej organizacji studenckiej. Kilka lat później przyjęto go do Koła Koleżeńskiego „Zet”, stanowiącego kolejny etap wtajemniczenia i swoisty awans w hierarchii organizacyjnej.

Wybuch I wojny światowej zmusił go do wzięcia udziału w nie swojej wojnie. Po ustaniu walk powrócił do domu, nie na długo jednak, bowiem gdy dotarła do niego wiadomość o rozpoczęciu powstania wielkopolskiego, postanowił się tam udać. Walczył w randze dowódcy batalionu.

Po zakończeniu powstania ponownie w Kuźni Raciborskiej. Wstąpił do POW Górny Śląsk zostając komendantem okręgu. W 1919 roku został powołany do oficerskiej służby w słynnym 1 Pułku Strzelców Bytomskich. Prowadził szkolenia wojskowe dla rekrutów.

Od sierpnia 1920 roku jako oficer w sztabie POW GŚ., a następnie w katowickiej Policji Górnego Śląska. W związku ze zbliżającym się wybuchem III powstania otrzymał rozkaz rozbrajania niemieckiej milicji na terenie Katowic. Po wybuchu walk w mieście zajął jego północną część, a następnie całe centrum., został jednak zmuszony do wycofania się z miasta z powodu kontrofensywy alianckich czołgów. Następnie zajął się organizowaniem tzw. „Brygady Adama Kocura”, żandarmerii powstańczej.

Wraz ze swymi ludźmi wycofał się do Wielkopolski, a stamtąd do Krakowa, gdzie w 1922 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim rozpoczął, zakończone sukcesem, studia prawnicze.

Na Śląsk powrócił po 1926 roku. Został komendantem głównym policji w województwie śląskim. Piastowana funkcja nie przeszkodziła mu kształcić się nadal – w 1928 roku uzyskał doktorat. W tym samym roku został wybrany na prezydenta Katowic.

Swą prezydencję rozpoczął od polonizowania administracji miasta jak i regionu [jako prezes Związku Gmin w Województwie Śląskim], m. in. poprzez zatrudnianie polskiej kadry urzędniczej.

Nie stronił od działalności społecznej – zasiadał we władzach Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku, Instytutu Śląskiego, Towarzystwa Przyjaciół Teatru Polskiego w Katowicach czy Związku Powstańców Śląskich. Reaktywował Śląską Pomoc Naukową im. Józefa Rostka oraz Stypendium im. Karola Miarki i Pawła Stelmacha, finansowe wsparcie stypendialne dla młodzieży z województwa śląskiego, jak i Śląska Opolskiego. Dla Opolanek założył żeńskie liceum w Raciborzu.

Był czynny w organizacja sportowych – Polskim Związku Narciarskim [wiceprezes zarządu głównego] i Polskim Związku Zapaśniczym [prezes zarządu głównego].

Podczas II wojny światowej brał udział w walkach we Francji w 1940 roku oraz w Wielkiej Brytanii na stanowisku dowódcy pociągów pancernych ochrony wybrzeża. Od 1942 roku ponownie rezerwie.

Po 1945 pracował w UNRRA w ośrodku zajmującym się opieką nad polskimi więźniami politycznymi. W 1949 roku powrócił do teologii kończąc studia w Gregorianum w Rzymie. Wyświęcony na kapłana w 1951 roku, został kapelanem w polskim ośrodku w Bawarii, następnie przeniesiony do kurii we Frankfurcie nad Menem, tam też uzyskał godność kanclerza kurii dla Polaków w Niemczech. W 1964 roku został kanonikiem, a następnie tajnym szambelanem papieskim. Zmarł w styczniu 1965 roku we Frankfurcie n. Menem i tam też został pochowany.